Trofocyty, komórki folikularne i witelogeneza u owadów
Dodane przez pasqdnik dnia Grudzień 29 2014 17:07:45
TROFOCYTY
● są to komórki odżywcze wspomagające w rozwoju oocyt
● występują w owarioli meroistycznej
● pochodzą z linii płciowej
● są siostrzane w stosunku do oocytu
● są połączone z oocytem mostkami cytoplazmatycznymi lub sznurami
odżywczymi
● posiadają duże jądra, a osłonka jądrowa posiada liczne
pory

TROFOCYTY W OWARIOLI POLITROFICZNEJ
● razem z oocytem są otoczone nabłonkiem folikularnym tworząc
komorę jajową
● zespół ten powstaje drogą synchronicznych, niecałkowitych
podziałów oogonialnej komórki wyjściowej
● liczba komórek w komorze jajowej (oocyt + trofocyty) zależy od
liczby tych podziałów i można ją określić wzorem: N = 2 N
gdzie N oznacza liczbę podziałów mitotycznych

TROFOCYTY W OWARIOLI TELOTROFICZNEJ
(AKROTROFICZNEJ)
● ten typ jajnika występuje wyłącznie u owadów uskrzydlonych
● trofocyty skupione są na szczycie każdej owarioli i tworzą tzw.
komorę odżywczą
● z poszczególnymi oocytami łączą się za pomocą sznurów
odżywczych
● między komorą odżywczą a witelarium występują komórki
prefolikularne

FUNKCJA TROFOCYTÓW
● podstawową funkcją trofocytów jest synteza rRNA, który następnie
przekazywany jest do oocytu
● intensywne syntezy rRNA możliwe są dzięki endopoliploidyzacji
● (np. trofocyty Drosophila melanogaster zawierają 512-1026 C DNA
● wyjątkowo obserwowano także amplifikację rDNA
● z trofocytów do oocytów transportowane są duże ilości wolnych
rybosomów ale także mitochondria, krople lipidów a wyjątkowo
kule żółtkaKOMÓRKI FOLIKULARNE
● w postaci jednowarstwowego nabłonka otaczają oocyty lub oocyty z
trofocytami
● podlegają mofrologicznym i fizjologicznym zmianom w miarę postępu
witelogenezy
● w okresie prewitelogenezy ściśle do siebie przylegają, występują
połączenia przegrodowe
● na początku witelogenezy zanikają te połączenia i pojawiają się
przestrzenie między komórkami folikularnymi
● po zakończeniu witelogenezy połączenia przegrodowe pomiędzy
komórkami nabłonka są odtwarzane
● w komórkach folikularnych następuje rozbudowa szorstkiej
siateczki śródplazmatycznej i aparatów GolgiegoFUNKCJA KOMÓREK FOIKULARNYCH
● ●
● podstawową funkcją komórek folikularnych jest synteza prekursorów
osłon jajowych
● materiał do osłon jajowych jest syntetyzowany w RER,
zagęszczany w aparacie Golgiego i wydzielany na drodze
egzocytozy
● powstaje osłona żółtkowa, warstwa wosku, potem chorion o
zróżnicowanej strukturze (chorion głęboki tzw wewnętrzny,
endochorion i egzochorion)
● osłony jajowe posiadają specjalne obszary jak mikropyle, aeropyle,
rogi oddechowe, hydropyle, struktury przytwierdzające czy
ułatwiające wylęg larw
poprzez tworzenie lub nie połączeń przegrodowych pomiędzy
komórkami nabłonek folikularny „decyduje” o rozpoczęciu i
zakończeniu witelogenezy
biorą udział w oosorpcji produkując enzymy rozkładające żółtkoPREWITELOGENEZA
● w tym okresie zachodzi przede wszystkim synteza RNA (odmiennie
w jajnikach panoistycznych i meroistycznych)
● w jajniku panoistycznym RNA jest syntetyzowane w jądrze oocytu
● chromosomy przyjmują postać chromosomów szczoteczkowych
● zachodzi amplifikacja rDNA czego obrazem jest obecność
pozachromosomalnego DNA, wokół którego tworzą się setki
jąderek lub jedno duże jąderko
● w jajniku meroistycznym RNA syntetyzują trofocyty (czasami także
jądro oocytu)
● następuje poliploidyzacja trofocytów a czasami także aplifikacja
rDNA

WITELOGENEZA
● witelogeneza to proces w którym tworzone jest żółtko
● u większości owadów miejscem syntezy białek żółtka (witelogenin)
jest ciało tłuszczowe (wyjątkowo nabłonek folikularny)
● w ciele tłuszczowym syntetyzowana jest głównie witelogenina
pobierana przez oocyt na drodze pinocytozy z hemolimfy i
magazynowana jako witelina
● pęcherzyki pinocytotyczne zlewają się ze sobą dając otoczone błoną
kule żółtka

LITERATURA
● S. Biliński, M. Ksiązkiewicz: Komórki odżywcze. Ultrastruktura i pochodzenie. Postępy
Biologii Komórki 1980; 7: 287-304
● M. Książkiewicz-Kapralska, E. Rościszewska: Hormonalna kontrola oogenezy u owadów.
Przegląd Zoologiczny 1982; 26: 345-357.
● M. Książkiewicz-Kapralska: Oogeneza owadów. Postępy Biologii Komórki 1993; 20: 25-34
● B. Simiczyjew: Osłony jajowe owadów – budowa i tworzenie. Przegląd zoologiczny 1995;
39: 213-224
Więcej na iuczelnia.edu.pl

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.